یال

شاخص جهانی دانش


شاخص‌ها


جایگاه ایران در رتبه‌بندی‌های علم، فناوری، و نوآوری »  شاخص جهانی دانش

درباره


نام شاخص جهانی دانش
نام به زبان انگلیسی
Global Knowledge Index
نام اختصاری شاخص دانش
توصیف «شاخص جهانی دانش» از سال 2017 میلادی با مدیریت «برنامة توسعة سازمان ملل متحد» و «بنیاد دانش محمد بن راشد المکتوم» منتشر می‌شود. این شاخص آمیزه‌ای از 133 سنجه است که در 41 شاخص، 17 بُعد، و هفت سازه دسته‌بندی شده‌اند. هفت سازة کلیدی این شاخص (1) آموزش پیش از دانشگاه، (2) آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای، (3) آموزش عالی، (4) پژوهش، توسعه، و نوآوری، (5) فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، (6) اقتصاد، و (7) فضای برانگیزاننده هستند که برای سنجش و رتبه‌بندی کشورها به کار می‌روند.
هدف هدف از انتشار این شاخص نمایش مفهوم چندبعدی دانش است. این شاخص به دنبال آن است که برداشتی بسامان‌تر از دانش برای کاربران گوناگون فراهم سازد و این کار را با شکستن این مفهومِ فراگیر به سازه‌های خُردتر انجام می‌دهد. با این رویکرد، «شاخص جهانی دانش» می‌خواهد پیوندی معنادارتر میان «توسعه» و «دانش» پدید آورد تا راهنمای کارآمدتری برای سیاست‌گذاران، پژوهشگران، و شهروندان باشد.
ناشر(ان)
United Nations Development Programme & Mohammed Bin Rashid Al Maktoum Knowledge Foundation
دوره انتشار سالانه
شمار کشورهای هدف 140
شمار سنجه‌ها 199
شرح و وزن سنجه‌ها

 سازه، بُعد، شاخص، سنجه

1. آموزش پیش از دانشگاه

1-1. سرمایة دانشی

1-1-1. نام‌نویسی

1-1-1-1. نسبت خام نام‌نویسی ابتدایی (درصد)

1-1-1-2. نسبت خام نام‌نویسی متوسطۀ اول (درصد)

1-1-1-3. نسبت خام نام‌نویسی متوسطۀ دوم (درصد)

1-1-2. گذراندن

1-1-2-1. سال‌های آموزش اجباری در دوره‌های ابتدایی و متوسطه

1-1-2-2. نسبت خام گذراندن دورة متوسطۀ دوم (درصد)

1-1-2-3. نسبت خام نام‌نویسی به آخرین پایۀ دورۀ متوسطۀ اول

1-1-3. برآیند

1-1-3-1. ارزیابی دانش‌آموزان 15 ساله در ریاضی، علوم، و خواندن

1-1-3-2. سال‌های آموزش مدرسه‌ای، نرمال‌شده با یادگیری

1-2. فضای برانگیزانندة آموزشی

1-2-1. هزینه‌کرد آموزشی

1-2-1-1. هزینه‌کرد دولت برای آموزش ابتدایی (درصد از تولید ناخالص داخلی)

1-2-1-2. هزینه‌کرد دولت برای آموزش متوسطه (درصد از تولید ناخالص داخلی)

1-2-1-3. تأمین مالی دولت برای هر دانش‌آموز ابتدایی (درصد از سرانۀ تولید ناخالص داخلی)

1-2-1-4. تأمین مالی دولت برای هر دانش‌آموز متوسطه (درصد از سرانۀ تولید ناخالص داخلی)

1-2-2. منابع

1-2-2-1. نسبت دانش‌آموز به معلم آموزش‌دیده در دورۀ ابتدایی

1-2-2-2. نسبت دانش‌آموز به معلم آموزش‌دیده در دورۀ متوسطه

1-2-2-3. درصد مدارس ابتدایی برخوردار از تجهیزات رایانه‌ای

1-2-2-4. درصد مدارس متوسطه برخوردار از تجهیزات رایانه‌ای

1-2-3. آموزش پیش‌دبستانی

1-2-3-1. نسبت خام نام‌نویسی آموزش پیش‌دبستانی (درصد)

1-2-3-2. نسبت کودکانی که در مسیر رشد هستند

1-2-3-3. نسبت کودکانی که فضای خانه برای یادگیری آنان شبیه‌سازی شده است

1-2-3-4. نسبت دانش‌آموز به معلم آموزش‌دیده در دورۀ پیش‌دبستانی

1-2-4. برابری و دربرگیری (یا شمولیت)

1-2-4-1. نرخ گذراندن دورۀ متوسطۀ دوم، برابری جنسیتی

1-2-4-2. نرخ گذراندن دورۀ متوسطۀ دوم، برابری مالی

1-2-4-3. نرخ گذراندن دورۀ متوسطۀ دوم، برابری جغرافیایی

2. آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-1. اجزای آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-1-1. یادگیری و مهارت‌افزایی مادام‌العمر

2-1-1-1. شرکت‌های ارائه‌دهندة آموزش رسمی (درصد)

2-1-1-2. نیروی کاری که دورۀ کوتاه‌مدت دانشگاهی دیده‌اند

2-1-1-3. نرخ مشارکت در آموزش و یادگیری رسمی و غیررسمی

2-1-2. ساختار آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-1-2-1. هزینه‌کرد دولت در آموزش فنی و حرفه‌ای (درصد)

2-1-2-2. نسبت دانش‌آموزانی که در کلاس‌های متوسطة آموزش فنی و حرفه‌ای نام‌نویسی کرده‌اند

2-1-2-3. نسبت دانش‌آموزانی که در کلاس‌های بالاتر از متوسطة آموزش فنی و حرفه‌ای نام‌نویسی کرده‌اند

2-1-3. کیفیت و صلاحیت آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-1-3-1. میزان آموزش کارکنان

2-1-3-2. کیفیت آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-1-3-3. نسبت درآمد مشاغل نیازمند مهارت‌های پیشرفتة فنی و حرفه‌ای به میانگین حقوق

2-1-3-4. نسبت درآمد مشاغل نیازمند مهارت‌های نیمه‌پیشرفتة فنی و حرفه‌ای به میانگین حقوق

2-2. بازار کار آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-2-1. کارایی بازار کار

2-2-1-1. شرکت‌های دارای نیروی کار با آموزش ناکافی

2-2-1-2. ناسازگاری آموزش و اشتغال

2-2-1-3. نسبت کارگران ماهر تولیدی

2-2-1-4. نرخ بیکاری آنانی که آموزش فنی و حرفه‌ای دیده‌اند

2-2-2. استخدام پس از آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای

2-2-2-1. مشاغل آموزش و پرورش فنی و حرفه ای

2-2-2-2. اشتغال در تولید (درصد)

2-2-3. برابری و دربرگیری (یا شمولیت)

2-2-3-1. نام‌نویسی در دوره‌های آموزشی فنی و حرفه‌ای، برابری جنسیتی

2-2-3-2. نرخ استخدام افراد آسیب‌پذیر

3. آموزش عالی

3-1. درون‌دادها

3-1-1. هزینه‌کرد

3-1-1-1. هزینه‌کرد دولت برای هر دانشجوی دانشگاهی

3-1-1-2. غرامت استادان (درصد از هزینه‌کرد آموزش دانشگاهی)

3-1-2. نام‌نویسی

3-1-2-1. نام‌نویسی در آموزش دانشگاهی، دورة کارشناسی یا دوره‌های معادل (درصد)

3-1-2-2. نام‌نویسی در آموزش دانشگاهی، دورة کارشناسی ارشد و دکتری یا دوره‌های معادل (درصد)

3-1-3. منابع انسانی

3-1-3-1. نسبت استاد به دانشجو در آموزش دانشگاهی

3-1-3-2. پژوهشگران در آموزش عالی (درصد)

3-2. فضای یادگیری

3-2-1. تنوع و آزادی علمی

3-2-1-1. استادانِ آموزش دانشگاهی، برابری جنسیتی

3-2-1-2. نرخ افراد خارجی وارد شده به کشور

3-2-1-3. آزادی علمی

3-2-2. برابری و دربرگیری (یا شمولیت)

3-2-2-1. نرخ خام مشارکت در آموزش دانشگاهی، برابری جنسیتی

3-2-2-2. نرخ خام مشارکت در آموزش دانشگاهی، برابری مالی

3-2-2-3. نرخ خام مشارکت در آموزش دانشگاهی، برابری جغرافیایی

3-3. برون‌داد

3-3-1. دانش‌آموختگی

3-3-1-1. دانش‌آموختگان دورة کارشناسی (درصد)

3-3-1-2. دانش‌آموختگان دورة کارشناسی ارشد (درصد)

3-3-1-3. دانش‌آموختگان دورة دکتری (درصد)

3-3-2. اشتغال

3-3-2-1. نیروی کار با آموزش پیشرفته (درصد)

3-3-2-2. نرخ بیکاری با آموزش پیشرفته (درصد)

3-3-3. تأثیر

3-3-3-1. همکاری دانشگاه و صنعت در تحقیق و توسعه

3-3-3-2. نسبت آثار استنادپذیر به هر نیروی انسانی تحقیق و توسعه در آموزش عالی

4. پژوهش، توسعه، و نوآوری

4-1. درون‌دادها

4-1-1. درون‌دادهای مؤسسه‌های تحقیق و توسعه

4-1-1-1. گِرد: هزینه‌کرد ناخالص داخلی برای تحقیق و توسعه (درصد از تولید ناخالص داخلی)

4-1-1-2. گِرد به نسبت هر پژوهشگر (برابری قدرت خرید)

4-1-1-3. شمار پژوهشگران در هر هزار تَن نیروی کار

4-1-1-4. دانش‌آموختگان دانشگاهی در زمینه‌های علوم، فناوری، مهندسی، و ریاضیات (درصد)

4-1-2. درون‌دادهای تحقیق، توسعه، و نوآوری در شرکت‌های تجاری

4-1-2-1. گِرد هزینه شده در شرکت‌های تجاری (درصد)

4-1-2-2. گِرد تأمین شده در شرکت‌های تجاری (درصد)

4-1-2-3. پژوهشگران در شرکت‌های تجاری (درصد)

4-1-2-4. شرکت‌هایی که برای تحقیق و توسعه پول خرج می‌کنند (درصد)

4-1-3. درون‌دادهای نوآوری اجتماعی

4-1-3-1. اشتغال با مهارت پیشرفته (درصد)

4-1-3-2. پرداخت‌های مالکیت فکری (درصد از کل تجارت)

4-1-3-3. وضعیت توسعة خوشه‌ای (درصد)

4-2. برون‌دادها

4-2-1. برون‌دادهای مؤسسه‌های تحقیق و توسعه

4-2-1-1. سرانة آثار علمی هر پژوهشگر

4-2-1-2. سرانة استناد به هر اثر

4-2-1-3. درخواست‌های ثبت اختراع (به نسبت هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

4-2-2. برون‌دادهای تحقیق، توسعه، و نوآوری در شرکت‌های تجاری

4-2-2-1. رسیدهای مالکیت فکری (درصد از کل تجارت)

4-2-2-2. درخواست‌های ثبت طرح صنعتی (به نسبت هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

4-2-2-3. درخواست‌های «پی.سی.تی.» (به نسبت هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

4-2-2-4. شرکت‌هایی که کالا و خدمات تازه تولید می‌کنند (درصد)

4-2-3. برون‌دادهای نوآوری اجتماعی

4-2-3-1. درخواست‌های ثبت علائم تجاری (به نسبت هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

4-2-3-2. صادرات کالاهای فرهنگی (درصد از صادرات)

4-2-3-3. برون‌دادهای چاپ و انتشارات (درصد از برون‌داد تولیدشده)

4-3. تأثیر

4-3-1. کیفیت

4-3-1-1. برتری مؤسسه‌های پژوهشی

4-3-1-2. رشد شرکت‌های نوآور

4-3-1-3. گواهینامه‌های کیفیت «ایزو 9001» (درصد از «جی.دی.پی.»)

4-3-1-4. گواهینامه‌های زیست‌محیطی «ایزو 14001» (درصد از «جی.دی.پی.»)

4-3-2. پیوندها

4-3-2-1. گِرد تأمین‌شده از خارج از کشور (درصد)

4-3-2-2. سرمایه‌گذاری مشترک به نسبت قراردادهای همکاری راهبردی (در هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

4-3-2-3. همة هزینه‌کرد برای نرم‌افزارهای رایانه‌ای (درصد از «جی.دی.پی.»)

4-3-2. توسعة کسب‌وکار

4-3-2-1. فشردگی کسب‌وکارهای تازه در هر هزار نفر جمعیت

4-3-2-2. شرکت‌هایی که کالاها/ خدمات تازه دارند (درصد)

5. فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی

5-1. زیرساخت

5-1-1. پوشش

5-1-1-1. جمعیت زیر پوشش شبکه‌های نسل سوم/ چهارم تلفن همراه (درصد از جمعیت)

5-1-1-2. سرورهای امن اینترنت (برای هر میلیون جمعیت)

5-1-1-3. سرمایه‌گذاری در خدمات ارتباط از راه دور (درصد از «جی.دی.پی.»)

5-1-2. کیفیت

5-1-2-1. سرعت بارگذاری و فروگذاری اینترنت همراه

5-1-2-2. سرعت بارگذاری و فروگذاری اینترنت پهن‌باند ثابت

5-1-2-3. کاربران اینترنت پهن‌باند ثابت بر پایة سرعت در هر 100 نفر

5-1-3. مقرون‌به‌صرفگی

5-1-3-1. سبد قیمت اینترنت پهن‌باند ثابت (درصد از سرانة «جی.ان.آی.»)

5-1-3-2. سبد قیمت اینترنت پهن‌باند همراه (درصد از سرانة «جی.ان.آی.»)

5-1-3-3. میزان رقابت اینترنتی و تلفنی

5-2. دسترسی

5-2-1. مشترکان

5-2-1-1. مشترکان فعال اینترنت پهن‌باند همراه (به نسبت هر 100 تَن جمعیت)

5-2-1-2. پهنای باند اینترنت بین‌المللی برای هر کاربر اینترنت

5-2-1-3. خانوارهایی که در خانه به اینترنت دسترسی دارند (درصد)

5-2-2. مهارت‌ها و اشتغال

5-2-2-1. افراد آشنا به مهارت‌های استاندارد فاوا (درصد)

5-2-2-2. دانش‌آموختگان دانشگاهیِ رشته‌های در پیوند با فاوا (درصد)

5-2-2-3. اشتغال فاوا (درصد)

5-3. بهره‌برداری

5-3-1. خدمات

5-3-1-1. خدمات برخط دولت

5-3-1-2. ترافیک اینترنت پهن‌باند ثابت برای هر کاربر

5-3-1-3. ترافیک اینترنت پهن‌باند همراه برای هر کاربر

5-3-1-4. کاربران اینترنت (درصد)

5-3-2. برآیندها

5-3-2-1. درخواست‌های ثبت اختراع «پی.سی.تی.» در پیوند با فاوا (در هر 100 میلیارد «جی.دی.پی.»)

5-3-2-2. مشارکت الکترونیک

5-3-2-3. فعالیت‌های اینترنتی افراد (درصد)

5-3-2-4. تجارت در خدماتی که به شکل دیجیتالی ارائه می‌شوند (درصد از کل تجارت)

6. اقتصاد

6-1. رقابت‌پذیری اقتصادی

6-1-1. سرمایه‌گذاری در زیرساخت

6-1-1-1. نرخ خام ساخت سرمایة ثابت (درصد از «جی.دی.پی»)

6-1-1-2. شاخص عملکرد لوجستیکی

6-1-1-3. توان تولیدی حمل‌ونقل

6-1-1-4. کنترل کیفیت ساخت‌وساز

6-1-2. چابکی کسب‌وکار

6-1-2-1. آسانی راه‌اندزای کسب‌وکار

6-1-2-2. نرخ جبران ورشکستگی

6-1-2-3. نرخ فعالیت کارکنان کارآفرین

6-1-2-4. میزان شفافیت شرکت‌ها

6-2. باز بودن اقتصادی

6-2-1. تجارت و تنوع

6-2-1-1. تجارت (درصد از «جی.دی.پی.»)

6-2-1-2. تجارت کالاهای با فناوری پیشرفته (درصد از کل تجارت)

6-2-1-3. تمرکز محصول

6-2-1-4. تمرکز بازار

6-2-2. باز بودن مالی

6-2-2-1. شاخص باز بودن مالی «ﭼﺎﯾﻨﻦ ـ آﯾﺘﻮ»

6-2-2-2. سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، درون‌داد خالص (درصد از «جی.دی.پی.»)

6-2-2-3. پویایی بدهی

6-3. تأمین مالی و ارزش افزوده داخلی

6-4-1. تأمین مالی و مالیات

6-4-1-1. اعتبار مالی داخلی برای بخش خصوصی (درصد از «جی.دی.پی.»)

6-4-1-2. شکاف تأمین مالی شرکت‌های خرد، کوچک، و متوسط (درصد از «جی.دی.پی.»)

6-4-1-3. مالیات و نرخ مشارکت (درصد از سود)

6-4-1-4. وام‌های معوق بانک (درصد)

6-4-2. ارزش افزودة داخلی

6-4-2-1. ارزش افزودة فعالیت‌های با فناوری پیشرفته و نیمه‌پیشرفته

6-4-2-2. ارزش افزودة صنعت و خدمات (درصد از «جی.دی.پی.»)

6-4-2-3. نرخ بهره‌برداری ناکافی از نیروی کار

6-4-2-4. سرانة برون‌داد کارکنان

7. فضای برانگیزاننده

7-1. حکمرانی

7-1-1. فضای سیاسی

7-1-1-1. صلح و پایداری

7-1-1-2. اعتراض و پاسخگویی

7-1-2. کیفیت نهادها

7-1-2-1. حاکمیت قانون

7-1-2-2. کنترل فساد

7-1-2-3. کارآمدی دولت

7-2. فضای اجتماعی‌اقتصادی

7-2-1. برابری جنسیتی

7-2-1-1. نسبت زنان به مردان در مجلس (درصد)

7-2-1-2. نرخ مشارکت نیروی کار، نسبت زن به مرد

7-2-1-3. نسبت زن به مرد در بهره‌برداری از اینترنت

7-2-2. دربرگیری (یا شمولیت) اجتماعی

7-2-2-1. پوشش حمایت اجتماعی (درصد جمعیت)

7-2-2-2. نرخ سواد بزرگسالان (درصد جمعیت)

7-2-2-3. جوانان بیکار، خارج از مدرسه و دانشگاه، و نام‌نویسی نشده در دوره‌های آموزشی (درصد)

7-2-3. استاندارد زندگی

7-2-3-1. نرخ کلی فقر

7-2-3-2. سرانة «جی.دی.پی.»

7-3. بهداشت و محیط

7-3-1. بهداشت

7-3-1-1. پوشش سراسری بهداشت

7-3-1-2. امید به زندگی سالم (سال)

7-3-1-3. نرخ مرگ‌ومیر زیر پنج سال

7-3-2. عملکرد زیست‌محیطی

7-3-2-1. بهره‌برداری از انرژی تجدیدپذیر (درصد)

7-3-2-2. سرانة ردپای زیست‌بومی

7-3-2-3. آسیب‌پذیری در برابر خطرهای طبیعی

 
پایگاه وب
اطلاعات تماس
akp@undp.org

شاخص‌های مرتبط


شمار مقاله‌های پراستناد
یک مقاله در دو، سه، یا چهار سال پس از انتشار بیشترین استنادها را دریافت می‌کند و پس از آن شمار استنادها کم و کم‌تر و پس از چند سال به پایان می‌رسد. ولی شمار کمی از مقاله‌ها هستند که سال‌ها پس از انتشار هنوز استناد دریافت می‌کنند. شاخص «مقاله‌های پر استناد» به دنبال شناسایی مقاله‌هایی است که بیش‌ترین شمار استناد را در 10 سال گذشته دریافت کرده‌اند. پس از بازیابی مقاله‌های 10 سال گذشته، این مقاله‌ها بر پایة شمار استناد مرتب و «یک درصد» نخست گزیده می‌شوند.

صادرات مبتنی بر فناوری پیشرفته (بر پایة واحد دلار آمریکا)
«صادرات مبتنی بر فناوری پیشرفته» روی فرآورده‌هایی تمرکز دارد که با توانایی بالای تحقیق و توسعه در حوزه‌های هوا ـ فضا، رایانه، داروسازی، ابزارهای علمی، ماشین‌های الکترونیکی، و مانند آنها تولید می‌شوند. بانک جهانی این اطلاعات را با واحد پولی دلار آمریکا گزارش می‌کند.

شاخص نوآوری «بلومبرگ»
نخستین هدف شاخص نوآوری «بلومبرگ» رتبه‌بندی و مقایسۀ کشورها بر پایة توانایی و ظرفیت کلی نوآوری آنهاست. این نظام رتبه‌بندی نمونه‌های برتری در اختیار کشورها قرار می‌دهد تا بتوانند از آنها برای پیشرفت و توسعۀ نوآوری الگوبرداری کنند.



دیدگاه شما








برای شرکت در نظرسنجی درباره این سامانه کلیک کنید.
کاربر گرامی، روی‌هم‌رفته از سامانه جایگاه علم، فناوری، و نوآوری ایران در جهان (نما) چه اندازه رضایت دارید؟