یال

شاخص‌ها


جایگاه ایران در رتبه‌بندی‌های علم، فناوری، و نوآوری »  شاخص توسعۀ انسانی

شاخص توسعۀ انسانی (2015)


نگارش   1396/01/24

گزارش بانک جهانی در سال 2016 نشان‌دهندۀ پیشرفت ایران در «شاخص توسعۀ انسانی» است. بر پایۀ این گزارش که داده‌های سال 2015 کشورها را تحلیل کرده است، ایران با دریافت امتیاز 774 /0 در این شاخص توانسته است رتبۀ 69 جهان را به‌دست آورد. «شاخص توسعۀ انسانی» با طرح این ایده شکل گرفته که لازمۀ رشد و توسعه و دستیابی به رفاه، تنها در درآمد بالا، فناوری، و غیره خلاصه نمی‌شود، بلکه رشد استعدادها و توسعۀ انسانی نیز برای چنین پیشرفتی اجتناب‌ناپذیر است. «شاخص توسعۀ انسانی» کشورهای جهان را در چهار سنجۀ امید به زندگی، تحصیل کودکان، دورۀ آموزش، و سرانۀ درآمد ناخالص ملی ارزیابی و به هرکدام امتیازی می‌دهد، و کشورها بر این پایه رتبه‌بندی می‌شوند. امتیاز کلی ایران در این شاخص 774 /0 بوده است که در مقایسه با ویرایش قبلی این گزارش رشد داشته است. در جدول زیر وضعیت ایران در هرکدام از سنجه‌های این شاخص مشخص شده است.

 

وضعیت ایران در سنجه‌های گوناگون «شاخص توسعۀ انسانی»

سنجه‌ها

ارزش‌ها

امید به زندگی در بدو تولد

6 /75 سال

طول دورۀ مورد انتظار برای تحصیل کودکان در سن ورود به مدرسه

8 /14 سال

متوسط دورۀ آموزش

8 /8 سال

سرانۀ درآمد ناخالص ملی

16395 دلار

 

 

همچنین، ایران رتبۀ نهم را در بین کشورهای منطقه به دست آورده است. در جدول زیر جایگاه هر کدام از کشورهای منطقه و در نمودار زیر امتیاز آنها در این شاخص آمده است.

 

جایگاه کشورهای منطقه در «شاخص توسعۀ انسانی»

کشورها

رتبه در منطقه

رتبه در جهان

رژیم اشغالگر قدس

1

19

قطر

2

33

عربستان سعودی

3

38

امارات متحده عربی

4

42

بحرین

5

47

کویت

6

51

عمان

7

52

قزاقستان

8

56

ایران

9

69

گرجستان

10

70

ترکیه

11

71

لبنان

12

76

آذربایجان

13

78

ارمنستان

14

84

اردن

15

86

ازبکستان

16

105

مصر

17

111

ترکمنستان

18

111

فلسطین

19

114

قرقیزستان

20

120

عراق

21

121

تاجیکستان

22

129

پاکستان

23

147

سوریه

24

149

یمن

25

168

افغانستان

26

169

 

 

امتیاز کشورهای منطقه در «شاخص توسعۀ انسانی»

کشور «نروژ» با دریافت امتیاز 949 /0 جایگاه نخست «شاخص توسعۀ انسانی» را به‌دست آورده است؛ کشورهای «استرالیا»، «سویس»، «آلمان»، و «دانمارک» نیز به ترتیب در رتبه‌های دوم تا پنجم این فهرست هستند.


مرجع گزارش

شاخص‌های مرتبط


گزارش «وایپو» درباره اظهارنامه‌های ثبت اختراع
«پروانۀ ثبت اختراع» مجموعه‌ای از حقوق انحصاری است که قانون برای کاربرد و اختراعات نو به افراد می‌دهد. این حق برای زمان محدودی برای بهره‌برداری‌های تجاری از اختراع است. افزون بر قدرت علمی و فناوری، شمار این پروانه‌ها نشان‌دهندۀ توان صنعتی کشورها نیز به‌شمار می‌آید. «سازمان جهانی مالکیت فکری» با انتشار گزارش‌های سالانه، وضعیت اظهارنامه‌های ثبت این پروانه‌ها را در کشورها بررسی می‌کند.

پژوهشگران پراستناد
«پژوهشگران پراستناد» سیاهه‌ای از پژوهشگران برتر در زمینه‌های گوناگون علمی است که تأثیرگذارترین آنان را در پیشرفت و گسترش مرزهای دانش در بر دارد. مهم‌ترین شاخص برای ورود به این سیاهه شمار استنادهاست. از آنجا که امروزه پرکاربردترین سنجۀ اندازه‌گیری تأثیر در پیوند علمی استناد است، آنان که بیش‌ترین شمار استنادها را می‌گیرند، گمان می‌رود بیش‌ترین تأثیرگذاری را نیز در یک زمینة پژوهشی داشته باشند.

صادرات مبتنی بر فناوری پیشرفته (بر پایة واحد دلار آمریکا)
«صادرات مبتنی بر فناوری پیشرفته» روی فرآورده‌هایی تمرکز دارد که با توانایی بالای تحقیق و توسعه در حوزه‌های هوا ـ فضا، رایانه، داروسازی، ابزارهای علمی، ماشین‌های الکترونیکی، و مانند آنها تولید می‌شوند. بانک جهانی این اطلاعات را با واحد پولی دلار آمریکا گزارش می‌کند.



دیدگاه شما








برای شرکت در نظرسنجی درباره این سامانه کلیک کنید.
کاربر گرامی، روی‌هم‌رفته از سامانه جایگاه علم، فناوری، و نوآوری ایران در جهان (نما) چه اندازه رضایت دارید؟