فضای درست کسبوکار پیشنیاز افزایش سرمایهگذاری، و بهدنبال آن بسیاری از پیشرفتهای دیگر است؛ از این رو، بنیاد «هریتیج» و مؤسسه «فریزر» ابزاری با نام «شاخص آزادی اقتصادی» طراحی کردهاند که به سنجش اقتصاد آزاد در کشورها میپردازد. بر پایۀ گزارش سال 2022 میلادی این شاخص، ایران با امتیاز 4/ 42 در جایگاه 170 جهان (از 178 کشور) است. «شاخص آزادی اقتصادی» کشورهای جهان را در چهار زمینه و بر پایۀ 12 سنجه ارزیابی و رتبهبندی میکند. در جدول یک امتیاز ایران در سنجههای گوناگون «شاخص آزادی اقتصادی» آمده است.
جدول 1. امتیاز ایران در سنجههای گوناگون «شاخص آزادی اقتصادی» در سال 2022 میلادی
|
سنجهها |
امتیاز (از 100) |
|---|---|
|
حقوق مالکیت |
26.6 |
|
کارآمدی قضایی |
29.4 |
|
صداقت دولت |
19.8 |
|
بار مالیاتی |
80.8 |
|
هزینۀ دولت |
92.5 |
|
سلامت مالی |
54.7 |
|
آزادی کسب و کار |
38.9 |
|
آزادی نیروی کار |
49.4 |
|
آزادی پولی |
42.3 |
|
آزادی تجارت |
59.2 |
|
آزادی سرمایهگذاری |
5.0 |
|
آزادی بازارهای مالی |
10.0 |
بر پایۀ گزارش «شاخص آزادی اقتصادی»، ایران رتبۀ 21 را میان کشورهای منطقه دارد. در جدول دو امتیاز و جایگاه هر یک از کشورهای منطقه در این شاخص گزارش شده است.
جدول 2. امتیاز و جایگاه کشورهای منطقه در «شاخص آزادی اقتصادی» در سال 2022 میلادی
|
کشورها |
امتیاز (از 100) |
رتبه در منطقه |
رتبه در جهان |
|---|---|---|---|
|
گرجستان |
71.8 |
1 |
26 |
|
امارات متحده عربی |
70.2 |
2 |
33 |
|
رژیم اشغالگر قدس |
68 |
3 |
43 |
|
قطر |
67.7 |
4 |
44 |
|
ارمنستان |
65.3 |
5 |
58 |
|
قزاقستان |
64.4 |
6 |
64 |
|
بحرین |
62 |
7 |
74 |
|
آذربایجان |
61.6 |
8 |
75 |
|
اردن |
60.1 |
9 |
87 |
|
کویت |
58.3 |
10 |
101 |
|
ترکیه |
56.9 |
11 |
107 |
|
عمان |
56.6 |
12 |
108 |
|
قرقیزستان |
55.8 |
13 |
116 |
|
ازبکستان |
55.7 |
14 |
117 |
|
عربستان سعودی |
55.5 |
15 |
118 |
|
تاجیکستان |
49.7 |
16 |
147 |
|
مصر |
49.1 |
17 |
152 |
|
پاکستان |
48.8 |
18 |
153 |
|
لبنان |
47.3 |
19 |
162 |
|
ترکمنستان |
46.2 |
20 |
165 |
|
ایران |
42.4 |
21 |
170 |
|
افغانستان |
- |
- |
- |
|
عراق |
- |
- |
- |
|
سوریه |
- |
- |
- |
|
یمن |
- |
- |
- |
|
فلسطین |
- |
- |
- |
بر پایۀ گزارش «بنیاد هریتیج» در سال 2022 میلادی، «سنگاپور» با امتیاز 4/ 84 در جایگاه نخست «شاخص آزادی اقتصادی» در جهان است و کشورهای «سویس»، «ایرلند»، «نیوزیلند»، و «لوگزامبورگ» در جایگاههای دوم تا پنجم هستند.
