بر پایۀ گزارش «شپرینگر نیچر» در سال 2020، هیچیک از مؤسسههای ایرانی نتوانستهاند در میان مؤسسههای برتر جهان در رتبهبندی مؤسسههای آکادمیک «نیچر ایندکس» جای گیرد. این نظام رتبهبندی، سالانه مؤسسهای جهان را بر پایۀ سنجههای گوناگون ارزیابی و نام 500 مؤسسۀ برتر را منتشر میکند.
هرساله «نَیچر ایندکس» به رتبهبندی مؤسسهها در سراسر جهان بر پایۀ بروندادهای پژوهشی آنها در سال گذشته که کیفیت بالایی دارند میپردازد. گفتنی است این رتبهبندی بر پایۀ بخش اندکی از بروندادهای پژوهشی مؤسسهها انجام میشود و برای شناخت بهتر جایگاه مؤسسهها باید نظامهای رتبهبندی دیگر نیز بررسی شوند. «نَیچر ایندکس» با شمارش مقالههای پدیدآوران در نشریههای نمایه شدهاش، رتبهبندی مؤسسهها را بر پایۀ دو سنجۀ کلیدی شمار مقالهها و سهم مؤسسه شدنی میسازد. مراد از شمار، شمار مقالههایی است که یک (یا چند) پژوهشگر با وابستگی سازمانی ویژهای در نگارش آنها نقش داشتهاند. مراد از سهم نیز آن است که یک مؤسسه به چه اندازه در نگارش یک مقاله نقش داشته است. در اینجا امتیاز یک مقاله برابر «یک» گرفته میشود و این امتیاز میان پدیدآوران، برابر تقسیم میشود. برای نمونه، اگر در نگارش یک مقاله چهار پژوهشگر از چهار مؤسسه نقش داشته باشند به هر یک از آنها 25 صدم امتیاز میرسد. در سال 2020 مقالههای منتشر شده در سال 2019 میلادی در نزدیک به 70 نشریۀ برتر در حوزههای شیمی، علوم محیط و زمینشناسی، علوم زیستی، و علوم فیزیک شمارش و ارزیابی شدهاند.
با آنکه هیچ مؤسسۀ ایرانی نتوانسته است در میان 500 مؤسسۀ برتر جهان جای گیرد ولی مؤسسههایی هستند که در نشریههای پیشگفته مقاله دارند. جدول یک، نام مؤسسههای ایرانی را نشان میدهد که در «نَیچر ایندکس» ارزیابی شدهاند. بر پایۀ این جدول، 76 مؤسسۀ ایرانی در این سیاهه هستند.
جدول 1. مؤسسههای ایرانی در سیاهة «نیچر ایندکس» سال 2020 میلادی
|
نام مؤسسه |
رتبة ملی |
سهم در سال 2018 |
سهم در سال 2019 |
شمار در سال 2019 |
تغیر سهم 2019 در برابر 2018 (%) |
|---|---|---|---|---|---|
|
دانشگاه شهید بهشتی |
1 |
8.23 |
8.1 |
15 |
-4.8 |
|
دانشگاه صنعتی شریف |
2 |
6.85 |
7.41 |
20 |
4.6 |
|
دانشگاه تربیت مدرس |
3 |
10.21 |
6.46 |
17 |
-38.8 |
|
دانشگاه فردوسی مشهد |
4 |
1.69 |
6.15 |
11 |
252.1 |
|
دانشگاه شیراز |
5 |
8.58 |
5.23 |
10 |
-41.0 |
|
دانشگاه مازندران |
6 |
1.68 |
3.88 |
5 |
123.8 |
|
دانشگاه صنعتی شاهرود |
7 |
2.58 |
3.68 |
8 |
37.9 |
|
دانشگاه آزاد اسلامي |
8 |
2.98 |
3.56 |
45 |
15.6 |
|
دانشگاه تهران |
9 |
6.63 |
3.32 |
14 |
-51.7 |
|
دانشگاه خوارزمی |
10 |
0.5 |
3.02 |
6 |
483.6 |
|
دانشگاه دامغان |
11 |
1.58 |
2.98 |
6 |
82.1 |
|
دانشگاه صنعتی امیرکبیر |
12 |
0.68 |
2.9 |
6 |
316.2 |
|
دانشگاه سمنان |
13 |
1.07 |
2.16 |
5 |
95.9 |
|
دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی |
14 |
0.25 |
1.75 |
3 |
577.1 |
|
دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان |
15 |
2.81 |
1.7 |
7 |
-41.3 |
|
دانشگاه علوم پزشکی تهران |
16 |
0.1 |
1.67 |
11 |
1,585.3 |
|
دانشگاه گیلان |
17 |
0.21 |
1.67 |
4 |
667.1 |
|
دانشگاه صنعتی اصفهان |
18 |
3.74 |
1.64 |
38 |
-57.6 |
|
دانشگاه شهید مدنی آذربایجان |
19 |
4.2 |
1.33 |
2 |
-69.3 |
|
دانشگاه اراک |
20 |
1.96 |
1.1 |
3 |
-45.7 |
|
دانشگاه شهید باهنر کرمان |
21 |
– |
1.07 |
2 |
- |
|
دانشگاه علم و صنعت ایران |
22 |
1.1 |
1.06 |
4 |
-6.6 |
|
دانشگاه صنعتی ارومیه |
23 |
– |
1 |
1 |
- |
|
دانشگاه آیتالله بروجردی |
23 |
1 |
1 |
2 |
-3.3 |
|
دانشگاه سیستان و بلوچستان |
24 |
0.7 |
0.98 |
4 |
35.3 |
|
دانشگاه کردستان |
25 |
3.21 |
0.94 |
2 |
-71.7 |
|
دانشگاه یزد |
26 |
0.01 |
0.91 |
4 |
9,235.8 |
|
دانشگاه صنعتی سهند |
27 |
0.58 |
0.78 |
2 |
28.5 |
|
دانشگاه اصفهان |
28 |
0.17 |
0.73 |
3 |
325.6 |
|
دانشگاه لرستان |
29 |
1.57 |
0.73 |
4 |
-54.9 |
|
دانشگاه بوعلی سینا |
30 |
3.83 |
0.7 |
2 |
-82.3 |
|
دانشگاه بیرجند |
30 |
– |
0.7 |
2 |
- |
|
دانشگاه کاشان |
31 |
2.87 |
0.67 |
2 |
-77.2 |
|
دانشگاه زنجان |
32 |
1.49 |
0.67 |
1 |
-56.7 |
|
دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی |
33 |
0.41 |
0.61 |
5 |
43.0 |
|
دانشگاه حکیم سبزواری |
34 |
0.46 |
0.58 |
1 |
23.1 |
|
پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران |
35 |
– |
0.56 |
3 |
- |
|
مرکز آموزش عالی و فنی مهندسی بوئین زهرا |
36 |
– |
0.5 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی |
37 |
– |
0.39 |
6 |
- |
|
دانشگاه تبریز |
38 |
1.5 |
0.35 |
2 |
-77.4 |
|
دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه |
39 |
0.13 |
0.27 |
4 |
109.0 |
|
دانشگاه علوم پزشکی ایران |
40 |
– |
0.27 |
5 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی شیراز |
41 |
0.03 |
0.24 |
6 |
839.0 |
|
دانشگاه علوم پزشکی بوشهر |
42 |
– |
0.24 |
4 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز |
43 |
0.1 |
0.19 |
6 |
84.5 |
|
دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان |
44 |
0.02 |
0.18 |
2 |
822.1 |
|
دانشگاه پیام نور |
45 |
0.25 |
0.17 |
1 |
-35.5 |
|
دانشگاه شاهد |
45 |
– |
0.17 |
1 |
- |
|
دانشگاه الزهرا (س) |
46 |
0.5 |
0.15 |
1 |
-71.0 |
|
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان |
47 |
0.75 |
0.14 |
3 |
-81.8 |
|
دانشگاه علوم پزشکی مشهد |
48 |
0.06 |
0.13 |
8 |
126.2 |
|
دانشگاه علوم پزشکی اراک |
49 |
– |
0.12 |
3 |
- |
|
دانشگاه علم و فناوری مازندران |
50 |
0.33 |
0.1 |
1 |
-71.0 |
|
دانشگاه صنعتی مالک اشتر |
51 |
– |
0.08 |
1 |
- |
|
سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران |
51 |
– |
0.08 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی گلستان |
52 |
0.27 |
0.08 |
4 |
-72.2 |
|
دانشگاه خاتم |
53 |
– |
0.07 |
2 |
- |
|
دانشگاه شهید چمران اهواز |
54 |
1.24 |
0.07 |
2 |
-94.6 |
|
دانشگاه علوم پزشکی سمنان |
55 |
– |
0.07 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی زنجان |
56 |
– |
0.05 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی |
57 |
– |
0.05 |
1 |
- |
|
دانشگاه شهید رجایی |
58 |
0.28 |
0.04 |
1 |
-85.9 |
|
دانشگاه علوم پزشکی قزوین |
59 |
– |
0.04 |
3 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی کرمان |
59 |
– |
0.04 |
3 |
- |
|
دانشگاه زابل |
60 |
– |
0.03 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی بابل |
61 |
0.09 |
0.02 |
2 |
-74.6 |
|
دانشگاه علوم پزشکی بم |
62 |
– |
0.02 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی مازندران |
63 |
– |
0.02 |
2 |
- |
|
دانشگاه رازی |
64 |
0.88 |
0.01 |
1 |
-98.4 |
|
دانشگاه علوم پزشکی کردستان |
65 |
– |
0.01 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی همدان |
65 |
– |
0.01 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
66 |
0.01 |
0.01 |
1 |
1.7 |
|
دانشگاه علوم پزشکی سبزوار |
67 |
– |
0.01 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی البرز |
68 |
– |
0.01 |
3 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی لرستان |
69 |
– |
0.01 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی اردبیل |
70 |
– |
0.01 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی مراغه |
70 |
– |
0.01 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی ایلام |
71 |
– |
0 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان |
71 |
– |
0 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی زابل |
71 |
– |
0 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکي بقیهالله (عج) |
72 |
– |
0 |
2 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی دزفول |
73 |
– |
0 |
2 |
- |
|
دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل |
74 |
0.56 |
0 |
1 |
-99.7 |
|
دانشگاه علوم پزشکی ارومیه |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی ساوه |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی شاهرود |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی قم |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی گیلان |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشکده علوم پزشکی آبادان |
74 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی بیرجند |
75 |
– |
0 |
1 |
- |
|
مرکز تحقیقات پزشکی مبتنی بر شواهد |
75 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
76 |
– |
0 |
1 |
- |
|
دانشگاه مراغه |
76 |
0.23 |
0 |
1 |
-99.6 |
بر پایۀ گزارش «شپرینگر نیچر» در سال 2020 میلادی، «Harvard University» با 2577 مقاله و سهم 925، پیشگام مؤسسههای جهان است و «Stanford University»، «MIT»، «University of Science and Technology of China»، «University of Oxford»، «Peking University»، «University of Tokyo»، «Tsinghua University»، «Nanjing University»، و «University of Cambridge» در جایگاه دوم تا دهم هستند.